Wat is lipoedeem?
Lipoedeem betekent letterlijk vetzwelling. Het is een niet vaak voorkomende chronische aandoening van het vetweefsel die voornamelijk vrouwen treft. Het is ongelijke ophoping van vet bij de heupen, boven -en onderbenen. Het komt ook voor in de armen, maar minder vaak.
Hoe kun je het krijgen?
De oorzaak is niet bekent. Je kan het erven, maar het kan ook gewoon zomaar voorkomen. Factoren die een rol spelen bij het ontstaan van lipoedeem zijn:
Hormonale factoren
Lipoedeem blijkt in families vaker voor te komen: moeder, oma of tantes hebben ook dikke benen. Daar wordt dan wel over gezegd dat “wij nu eenmaal zo zijn gebouwd”. Het lijkt dat hormonale factoren een rol spelen en dat lipoedeem meestal tot uitdrukking komt in perioden van hormonale veranderingen: de puberteit, rond een zwangerschap of overgang.
Overgewicht
De grootste oorzaak is vaak overgewicht, obesitas en diabetes. 70% tot 80% van de lipoedeem-patiënten heeft overgewicht.
Te weinig spierarbeid en/of te lang zitten of staan
Spieren die worden gebruikt hebben bardstof en energie nodig. Die energie komt uit voedsel of de vetvoorraad. Wanneer spieren weinig gebruikt worden neemt de spiermassa af, daarmee ook de spierkracht. De spierpompfunctie is volledig afhankelijk voor het afvoeren van vocht.
Aanwezigheid van lymf- of veneus oedeem
Helaas is het lichaam zo gebouwd dat er meer vet afgezet wordt dan het weefsel wanneer de lymfstroom vertraagd is. Hierdoor verergert het lipoedeem.
Verschijnselen
Lipoedeem wordt meestal zichtbaar aan het eind van de puberteit en dan vooral aan de onderbenen, binnenkant van de knieën, dijen, heupen en soms ook aan de onderarmen. Bij lipoedeem voelt de huid in de eerste jaren zacht aan, maar in de loop der tijd kunnen veranderingen in het onderhuidse vetweefsel optreden, vooral als er sprake is van overgewicht. De vetcellen bij lipoedeem zijn namelijk vergroot en ze kunnen een dubbele kern hebben. Deze vergrote vetcellen trekken vocht aan en houden dit vast. De huid wordt hierbij stugger en onregelmatiger, vooral als er sprake is van overgewicht. Als gevolg hiervan kan er zwelling ontstaan die wel door (lymf)oedeem wordt veroorzaakt.
Ik tegenstelling tot andere vormen van oedeem kan bij lipoedeem geen deukjes in de huid worden gedeukt. Wel kan en aan de dijbenen fijne putjes ontstaan, dit wordt ook wel een sinaasappelhuid of cellulitis ontstaan. Dit kan verminderen door cellulitis cups of speciale massages.
Klachten
Vrijwel alle patiënten klagen over een pijnlijk, gezwollen gevoel in het aangedane deel van de benen. Een koud gevoel, voornamelijk van de onderbenen, enkels en voeten, is een andere voorkomende klacht. In de loop van de dag nemen de oedeemklachten toe, vooral bij warmte. Patiënten klagen vaak ook over moeheid. Lichamelijke inspanning blijkt dan moeilijk te zijn. Overigens is een patiënt zich dat vaak niet eens bewust en vindt men zelf dat de spieractiviteit ruim voldoende is.
Behandeling
Vaak wordt de diagnose niet of onjuist gesteld waardoor mensen bijvoorbeeld vetzucht wordt aangepraat en allerhande diëten worden geadviseerd zonder resultaat. Laat u goed informeren en voorlichten en overtuigt u zich ervan dat er goed onderzoek (inclusief vaatonderzoek!) naar uw klachten heeft plaatsgevonden en dat de goede diagnose is gesteld. Bij lipoedeem kan je steunkousen krijgen. Voor je onderbenen, bovenbenen of voor je hele been. Deze worden gewoon vergoed door de verzekering. Wees wel voorzichtig met je steunkousen, want ze zijn heel erg kwetsbaar. Ook kan je naar een therapeut gaan voor speciale massages te gaan. Door deze massages komt de vochtomloop weer goed opgang en krijg je geen harde plekjes in je benen of armen.
Bronnen:
https://www.lymfoedeem.nl/lipoedeem/
Lipoedeem 